Trung tâm Ung Bướu – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội
PGS. TS. Nguyễn Xuân Hậu 👉 Ấn liên hệ
Tiến sĩ. Bác sĩ nội trú. Nguyễn Xuân Hiền 👉 Ấn liên hệ
—————————————————————————————————————————-
Cắt tuyến giáp dự phòng bệnh K giáp. Nghe thì rất sốc nhưng thực sự cần khi nào?
Việc quyết định cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp ngay cả khi chưa có bất kỳ tổn thương nào, nghe có vẻ vô lý nhưng đây thực sự là một chỉ định y khoa nhằm loại bỏ nguy cơ K trước khi nó xuất hiện.
Khi nào thì phẫu thuật này thực sự cần thiết?
Thực tế phẫu thuật này không phải cho số đông mà tập trung dành cho nhóm người mang đột biến gen RET, nguyên nhân gây ra K biểu mô tuyến giáp thể tuỷ có tính chất gia đình. Đây là loại K có độ ác tính cao, bắt nguồn từ các tế bào C của tuyến giáp, nơi tiết ra Calcitonin. Đối với những người mang các hội chứng MEN 2A, MEN 2B, FMTC, nguy cơ mắc K tuyến giáp gần như là 100% trong suốt cuộc đời.
Do đó, dựa theo Hướng dẫn của Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) 2015, thời điểm phẫu thuật cắt tuyến giáp dự phòng sẽ được cá nhân hóa dựa trên 3 nhóm nguy cơ đột biến:
1. Đầu tiên, là nhóm nguy cơ rất cao, gồm các bệnh nhân mắc hội chứng MEN2B với đột biến codon M918T. Nhóm này đặc trưng bởi khả năng phát triển cực sớm và tính ác tính cao, trẻ được khuyến cáo cần phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp ngay trong năm đầu đời, thậm chí là ngay trong những tháng đầu tiên sau khi sinh.
2. Thứ hai là nhóm nguy cơ cao, gồm các bệnh nhân mang đột biến gen RET codon C632A và codon A883F, theo khuyến cáo, trẻ nên được phẫu thuật cắt tuyến giáp vào năm 5 tuổi hoặc sớm hơn nếu phát hiện nồng độ Calcitonin tăng cao.
3. Cuối cùng là nhóm nguy cơ trung bình, gồm các bệnh nhân mang các đột biến gen RET còn lại. Khác với hai nhóm trên, bệnh ở nhóm này thường tiến triển chậm hơn. Vì vậy, trẻ sẽ bắt đầu theo dõi nồng độ Calcitnonin từ mốc 5 tuổi và can thiệp khi nồng độ Calcitonin tăng. Tuy nhiên nếu phụ huynh không muốn con mình phải trải qua quá trình theo dõi kéo dài, có thể yêu cầu tiến hành phẫu thuật cắt tuyến giáp dự phòng vào thời điểm trẻ 5 tuổi.
Vì đối tượng phẫu thuật đa phần là trẻ em, khi cấu trúc giải phẫu tương đối nhỏ và mỏng manh, nên rủi ro gặp phải biến chứng phẫu thuật cao hơn so với người lớn, nghiêm trọng nhất là suy tuyến cận giáp và tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Do đó, phẫu thuật cắt tuyến giáp dự phòng bắt buộc phải được thực hiện bởi các phẫu thuật viên dày dặn kinh nghiệm tại các trung tâm y tế chuyên sâu.
