Trung tâm Ung Bướu – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

PGS. TS. Nguyễn Xuân Hậu 👉 Ấn liên hệ

 

Tiến sĩ. Bác sĩ nội trú. Nguyễn Xuân Hiền 👉 Ấn liên hệ

—————————————————————————————————————————-

Nuốt nghẹn sau phẫu thuật tuyến giáp có bình thường không?

Nuốt nghẹn hoặc nuốt khó là một trong những triệu chứng thường gặp sau phẫu thuật tuyến giáp. Theo nhiều nghiên cứu, khoảng 50–80% bệnh nhân gặp tình trạng này trong giai đoạn sớm sau mổ.

Triệu chứng có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:

• Cảm giác có dị vật hoặc cục nghẹn trong cổ họng.
• Cảm giác vướng khi nuốt thức ăn hoặc nước uống.
• Đau khi nuốt.
• Khô họng.
• Phải dùng nhiều lực hơn để nuốt thức ăn xuống thực quản.

Mặc dù đa số trường hợp không nguy hiểm, tình trạng này có thể khiến người bệnh lo lắng, khó chịu và làm giảm chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

Nuốt nghẹn sau mổ tuyến giáp kéo dài bao lâu?

Thông thường, cảm giác nuốt nghẹn xuất hiện rõ nhất trong 1–2 tuần đầu sau phẫu thuật.

Đây là giai đoạn vùng cổ còn phù nề và viêm do phản ứng lành thương. Ngoài ra, niêm mạc họng và thanh quản cũng có thể bị kích thích bởi ống nội khí quản được sử dụng trong quá trình gây mê.

Tin vui là ở phần lớn người bệnh, triệu chứng sẽ giảm dần theo thời gian khi quá trình hồi phục diễn ra.

Thông thường, khả năng nuốt sẽ cải thiện đáng kể và gần trở về bình thường sau khoảng 2–3 tháng.

Tuy nhiên, gần 20% bệnh nhân vẫn có thể gặp tình trạng nuốt nghẹn kéo dài trên 3 tháng, thậm chí tồn tại nhiều năm nếu không được đánh giá và can thiệp phù hợp.

Những ai có nguy cơ bị nuốt nghẹn kéo dài?

Nguy cơ nuốt nghẹn kéo dài thường cao hơn ở các trường hợp:

• Cắt toàn bộ tuyến giáp.
• Phẫu thuật kết hợp nạo vét hạch cổ diện rộng.
• Mắc bệnh Graves (Basedow).
• Phẫu thuật điều trị ung thư tuyến giáp.

Những nhóm bệnh nhân này cần được theo dõi sát hơn trong quá trình hồi phục sau mổ.

Vì sao vẫn bị nuốt nghẹn dù dây thần kinh thanh quản không bị tổn thương?

Nhiều người cho rằng nuốt khó sau mổ chỉ xảy ra khi tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Tuy nhiên, thực tế điều này không hoàn toàn đúng.

Ngay cả khi dây thần kinh thanh quản được bảo tồn nguyên vẹn, người bệnh vẫn có thể xuất hiện cảm giác nuốt nghẹn.

Các nguyên nhân có thể bao gồm:

• Tổn thương các nhánh thần kinh nhỏ quanh tuyến giáp trong quá trình phẫu thuật, làm thay đổi sự phối hợp của các cơ tham gia động tác nuốt.
• Phản ứng viêm và phù nề sau mổ.
• Hình thành mô xơ và sẹo dính trong quá trình lành thương.

Đặc biệt, khi xuất hiện xơ dính giữa da, cơ vùng cổ, thanh quản và xương móng, sự di động tự nhiên của các cấu trúc này trong lúc nuốt sẽ bị hạn chế. Điều này khiến người bệnh luôn có cảm giác vướng ở cổ hoặc nuốt không trơn tru.

Làm gì để cải thiện tình trạng nuốt nghẹn sau phẫu thuật tuyến giáp?

Sau khi vết mổ đã ổn định theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh nên:

• Thực hiện các bài tập vận động cổ nhẹ nhàng.
• Xoa bóp sẹo đúng kỹ thuật.
• Duy trì vận động vùng cổ hằng ngày để hạn chế hình thành mô xơ dính.
• Uống đủ nước và ăn thức ăn mềm trong giai đoạn đầu nếu cảm thấy khó nuốt.

Những biện pháp này giúp cải thiện độ linh hoạt của mô vùng cổ, giảm xơ dính và hỗ trợ phục hồi chức năng nuốt.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên tái khám nếu có các dấu hiệu sau:

• Nuốt nghẹn kéo dài trên 2–3 tháng.
• Khó nuốt ngày càng nặng.
• Sụt cân hoặc ăn uống kém do nuốt khó.
• Ho sặc thường xuyên khi ăn uống.
• Khàn tiếng kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường khác.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đánh giá chức năng nuốt hoặc phối hợp với chuyên gia phục hồi chức năng nuốt, âm ngữ trị liệu để cải thiện triệu chứng.

Kết luận

Nuốt nghẹn sau phẫu thuật tuyến giáp là triệu chứng khá phổ biến và đa số chỉ mang tính tạm thời. Phần lớn bệnh nhân sẽ cải thiện trong vòng vài tuần đến vài tháng khi vùng cổ hồi phục. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến việc ăn uống và sinh hoạt, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp. Việc tập vận động cổ, chăm sóc sẹo đúng cách và phục hồi chức năng nuốt khi cần thiết có thể giúp rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

#bshien #mogiap #kgiap #ungthutuyengiap