Trung tâm Ung Bướu – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

PGS. TS. Nguyễn Xuân Hậu 👉 Ấn liên hệ

 

Tiến sĩ. Bác sĩ nội trú. Nguyễn Xuân Hiền 👉 Ấn liên hệ

—————————————————————————————————————————–

@nguyenxuanhien_hmuh

K giáp phải uống hormon suốt đời có đúng không? #kgiap

♬ âm thanh gốc – usercdrgot4kbe – Bác sĩ Hiền Đại học Y Hà Nội

Không phải tất cả bệnh nhân K tuyến giáp sau phẫu thuật đều phải uống hormon (hóc môn) suốt đời. Việc này phụ thuộc chủ yếu vào phạm vi phẫu thuật: cắt toàn bộ tuyến giáp hay chỉ cắt thùy tuyến giáp.

Nhiều người khi nghe đến K tuyến giáp thường lo lắng rằng sau phẫu thuật chắc chắn sẽ phải uống thuốc hóc môn thay thế suốt đời. Thực tế, điều này không đúng với tất cả trường hợp. Việc người bệnh có cần dùng hóc môn tuyến giáp lâu dài hay không phụ thuộc rất nhiều vào mức độ cắt bỏ tuyến giáp, tình trạng bệnh, nguy cơ tái phát và kết quả theo dõi sau mổ.

Khi nào bệnh nhân cần uống hóc môn tuyến giáp suốt đời?

Trường hợp bệnh nhân được chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp, cơ thể không còn mô tuyến giáp để sản xuất hormon giáp tự nhiên. Khi đó, người bệnh cần bổ sung levothyroxine, tức hormon tuyến giáp thay thế, suốt đời.

Hormon tuyến giáp có vai trò quan trọng trong việc duy trì chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt, năng lượng và nhiều hoạt động sống khác. Vì vậy, nếu không bổ sung hormon sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp, người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy giáp, gây mệt mỏi, tăng cân, lạnh, da khô, chậm chạp, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.

Ngoài mục tiêu thay thế hormon, trong một số trường hợp K tuyến giáp, bác sĩ còn dùng hormon tuyến giáp với mục đích ức chế TSH nhằm giảm nguy cơ kích thích tế bào K tuyến giáp còn sót lại phát triển. Mức độ ức chế TSH sẽ được cá thể hóa tùy theo nguy cơ tái phát và tình trạng từng người bệnh.

Cắt thùy tuyến giáp có phải uống hóc môn suốt đời không?

Không phải lúc nào cũng cần.

Với những trường hợp K tuyến giáp phát hiện sớm, khối u còn khu trú trong một thùy tuyến giáp, chưa xâm lấn ra ngoài tuyến giáp và chưa có bằng chứng di căn hạch rõ ràng, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định cắt thùy tuyến giáp thay vì cắt toàn bộ tuyến giáp.

Khi chỉ cắt một thùy, phần tuyến giáp còn lại vẫn có khả năng tiếp tục sản xuất hormon cho cơ thể. Vì vậy, đa số bệnh nhân sau cắt thùy tuyến giáp không cần uống hormon thay thế suốt đời.

Nói cách khác, cắt thùy tuyến giáp giúp tăng khả năng bảo tồn chức năng tuyến giáp tự nhiên, nhưng người bệnh vẫn cần tái khám và kiểm tra TSH, FT4 theo lịch hẹn để biết có cần bổ sung hormon hay không.

Vì sao phát hiện sớm lại quan trọng?

Phát hiện sớm K tuyến giáp giúp bác sĩ có nhiều lựa chọn điều trị hơn, trong đó có khả năng phẫu thuật bảo tồn, tức chỉ cắt thùy tuyến giáp trong những trường hợp phù hợp.

Nếu khối u còn nhỏ, nằm trong tuyến giáp, chưa xâm lấn mô xung quanh và chưa có di căn hạch, người bệnh có thể được cân nhắc phương án phẫu thuật ít rộng hơn. Một số khuyến nghị chuyên môn hiện nay cho thấy cắt thùy tuyến giáp có thể phù hợp với K tuyến giáp nguy cơ thấp, còn cắt toàn bộ tuyến giáp thường được cân nhắc khi u lớn, có xâm lấn ngoài tuyến giáp, hoặc có di căn hạch hay di căn xa.

Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn tiến triển, chẳng hạn khối u đã xâm lấn ra ngoài tuyến giáp, có hạch cổ di căn, phẫu thuật bảo tồn không còn là lựa chọn tối ưu. Khi đó, bác sĩ có thể phải chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp, nạo hạch, điều trị iod phóng xạ hoặc các phương pháp bổ sung khác tùy từng trường hợp.

Khám sức khỏe định kỳ giúp tăng cơ hội điều trị bảo tồn

K tuyến giáp, đặc biệt là K tuyến giáp thể biệt hóa, thường tiến triển chậm và có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ, siêu âm tuyến giáp và đánh giá nhân giáp đúng cách có vai trò rất quan trọng.

Những người có nhân tuyến giáp, tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, từng tiếp xúc tia xạ vùng đầu cổ, hoặc có biểu hiện bất thường như khối vùng cổ, nuốt vướng, khàn tiếng kéo dài, nổi hạch cổ nên đi khám chuyên khoa sớm. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn giúp người bệnh có cơ hội được lựa chọn phương án phẫu thuật phù hợp hơn, hạn chế nguy cơ phải phụ thuộc thuốc hormon suốt đời.

Kết luận

Không phải cứ phẫu thuật K tuyến giáp là chắc chắn phải uống hóc môn suốt đời. Nếu người bệnh phải cắt toàn bộ tuyến giáp, việc dùng hormon thay thế thường là bắt buộc lâu dài. Nhưng nếu bệnh được phát hiện sớm và chỉ cần cắt thùy tuyến giáp, phần tuyến giáp còn lại có thể vẫn đảm nhiệm được chức năng sản xuất hormon.

Điều quan trọng nhất là người bệnh cần được thăm khám, đánh giá đúng giai đoạn và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Phát hiện sớm K tuyến giáp giúp tăng khả năng bảo tồn tuyến giáp, giảm nguy cơ phải dùng hormon thay thế suốt đời và nâng cao chất lượng sống sau điều trị.